اگر زندگى سعادتمندان، مرگ شهيدان، نجات روز حسرت (قيامت)، سايه روزِ سوزان و هدايت در روز گمراهى را مى خواهيد، قرآن را ياد بگيريد كه آن سخن خداى مهربان است و سپرى است در مقابل شيطان و سنگينى در ترازوى اعمال.
الحیاه(ترجمه ی احمد آرام) ج2 ،ص234
اگر زندگى سعادتمندان، مرگ شهيدان، نجات روز حسرت (قيامت)، سايه روزِ سوزان و هدايت در روز گمراهى را مى خواهيد، قرآن را ياد بگيريد كه آن سخن خداى مهربان است و سپرى است در مقابل شيطان و سنگينى در ترازوى اعمال.
الحیاه(ترجمه ی احمد آرام) ج2 ،ص234
نسبیح فاطمه {علیه اسلام}فی کل یوم فی دبر کل صلاه احب الی من صلاه الف رکعه فی کل یوم
تسبیحات فاطمه زهرا علیه اسلام در هر روز پس از هر نماز نزد من محبوب تر از هزار رکعت در روز است..
تهذیب الاحکام{تحقیق خراسان}ج2 ص 110 ح183
الدعا مفتاح الرحمه و الوضو مفتاح الصلاه و الصلاه مفتاح الجنت
دعا کلید رحمت و وضو کلید نماز و نماز کلید بهشت است...
(آموزش صحيح خواندن مصحف عزيز)
به نام خدا
آموزش گام به گام و آسان قرائت قرآن کریم
(با محوریت سوره حمد و توحید)
تجوید و اهمیت آن:
تجوید به معنای نیکو کردن است و در اصطلاح ،علمی است از علوم
قرآنی که شیوه صحیح اداء حروف را بررسی می کند.
یادگیری تجوید برای فارسی زبانان اهمیت ویژه ای دارد به دلیل اینکه
زبان قرآن و نماز عربیاست و بنا بر فتوای فقهاء نماز کسی که مخارج
حروف را از هم جدا نمی نماید (درست اداءنمی کند) باطل است و
همچنین تعداد حروفی که دارای مخارج مختلف بوده ولی در زبان
فارسیبه یک صورت اداء می شوند کم نیستند. (مانند سین- صاد-
ثاء- طا- تاء و...)
در زیر به اهمیت ادای درست حروف توجه نمایید:
سَئَلَ : سوال کرد سَعَلَ : سرفه کرد
صمد : بی نیاز سمد : کود
صبر : شکیبایی ثبر : هلاکت
اِلَیه : به سوی او عَلَیه : برضد او
الیم : دردناک علیم : دانا
مخارج حروف :
مخرج در اصطلاح تجویدی به معنای موضع خروج حرف از دستگاه
تکلم است.
نحوه اداء صحیح حروف زیر را به خاطر بسپارید:
*ها : بصورت همان (ها) در زبان فارسی اداء می شود.
*حاء : از تماس فشرده ی هوا به وسط حلق ایجاد می گردد و در
خلال تلفظ آن، هوا بصورت فشرده خارج می شود.
*همزه : به صورت تیز اداء می شود (با حبس هوا در سینه و آزاد
شدن ناگهانی آن)
*عین : بر خلاف همزه بصورت نرم از وسط حلق اداء می شود.
*کاف : کاف در عربی همانند ادای کاف در کلماتی همچون : کاهو –
کبری – کوه و ... می باشد.
*سین : به صورت همان (سین) در فارسی اداء می شود.
*انواع صداها: قبل از ورود به ادامه مبحث مخارج حروف لازم به ذکر است
بدانیم که ما همواره دارای 2 نوع صدا هستیم.
1-صدای کوتاه (فتحه،ضمه،کسره) 2-صدای کشیده [الف مدی (ــَـ ا)،
واو مدی(ــُـ و)، یاء مدی ــِـ ی].
چه باور کنید، چه باور نکنید باید بگوییم یادگیری این نکته که در ذیل
خواهد آمد اولین کلید یادگیری لهجه عربی است، یعنی با یادگیری و
تمرین این نکته خواندن شما به لهجه عربیخواهد شد.
در لهجه عربی همواره:
فتحه = مانند فتحه فارسی خوانده می شود
کسره = مانند یاء مدی کوتاهِ فارسی خوانده می شود
ضمه = مانند واو مدی کوتاهِ فارسی خوانده می شود
و صداهای کشیده ــَـ ا ، ــِـ ی ، ــُـ و ، را به همان صورت که در
فارسی اداء می کنیم باید بخوانیم. (اندازه کشش صداهای کشیده
همواره 2 برابر صداهای کوتاه می باشد)
ادامه ی مخارج حروف :
به لطف خدا هم اکنون حروف ساده (ها، حاء، همزه، عین، کاف و
سین ) را فرا گرفته اید، هماکنون آماده یادگیری چند حرف دیگر
باشید.
*صاد : همان سین است با این تفاوت که صاد درشت و پر حجم است
و دارای صفات همس واستعلاء می باشد.
*ثاء : نوک زبان به دندان ثنایای بالا رسیده و مقداری از زبان از میان
دندانهای ثنایایی دوفک خارج می شود و همچنین دارای صفت همس
می باشد.
* ذال : کافی است که ثاء را یاد گرفته باشید، ذال مانند ثاء تلفظ می
شود با این تفاوت کهتلفظ ذال همراه با ارتعاش صداست یعنی دارای
صفت جهر است.
*ظاء : اگر ذال را آموخته باشید برای یلدگیری ظاء تنها یک پله
باقیست و آن هم این است کهباید بدانید تفاوت ظاء با ذال در این است
که ظاء درشت و پر حجم است و دارای صفات جهرو استعلاء است.
*یک تمرین جالب برای یادگیری دو صفت مهم و پر کاربرد در حروف و نمازهای یومیه:
لطفاً یک دست خود را روی گلویتان بگذارید، حال به مدت 5 ثانیه برای
مثال اول حرف ( آ ) وسپس حرف ( حاء ) عربی را بگویید، آیا تغییری در
گلویتان احساس می کنید ؟
همانطور که متوجه شدید هنگام گفتن ( آ ) لرزشی در گلو ایجاد می
شود که به آن ارتعاشصدا می گوییم، این همان صفت جهر است که
به آن اشاره نمودیم ولی هنگام گفتن ( حاء )عربی خبری از لرزش
نیست و این همان صفت همس است.
*همانطور که متوجه شدید ما باید حمد و سوره نماز های صبح و
مغرب و عشاء را بصورتجهر بخوانیم و حمد و سوره ی نمازهای ظهر
و عصر را بصورت همس، همچنین تسبیحاتاربعه در تمامی نمازها
باید بصورت همس خوانده شود.
اگر مراحل گذشته را به دقت مطالعه نموده باشید مطمئناً به
سادگی یادگیری تلفظ حروف عربیپی برده اید (فقط کافیست کمی
دقت کنید و قسمت عملی تلفظ هر حر را بخوبی یاد بگیرید)
قسمت آخر مخارج حروف :
واو : کافیست هنگام گفتن واو لبهای خود را غنچه کنید ، دقت کنید
لبها به هم نچسبند بلکه بههم نزدیک شوند.
خاء : همه ما طرز تلفظ صحیح این حرف را در فارسی آموخته ایم.
(همانند خ در فارسی)
غین : همانند صدایی است که از غرغره کردن آب در دهان ایجاد
میشود ، به بیان دیگر اگرشما به حرف خاء صفت جهر را اضافه نمایید
صدای غین را خواهید شنید ، همین الان امتحانکنید، در ضمن غین
دارای صفات جهر و استعلاء میباشد.
تاء: تلفظ این حرف را هم در فارسی یاد گرفته ایم (همانند ت در
فارسی)
طاء: اگر شما حرف تاء را درشت و پر حجم تلفظ کنید، حرف طاء اداء
خواهد شد، حرف طاءدارای صفت استعلاء است.
قاف: تلفظ قاف با غین فرق دارد، قاف همانگونه که در فارسی تلفظ
می کنیم اداء میشود.
ضاد: همه می گویند که تلفظ ضاد سخت است، حتی در این زمینه
احادیثی نیز داریم، اماخودتان را ناراحت نکنید، کافیست برای تلفظ
ضاد حرف دال را درشت و پر حجم کنید و به نرمیاداء کنید به طوری
که کمی هم صدای ظا بدهد.بقیه حروف دقیقاً مانند تلفظ آنها در
فارسی است
سه قاعده مهم و راحت :
ادغام : فقط کافیست مراحل زیر را دنبال کنید :
1- در کلمات قرآن به دنبال نون ساکنه (یا تنوین) بگردید
2-به حرفبعد از آن نگاه کنید،اگر یکی از حروف یرملون (ی،ر،م،ل،و،ن)
بود، آنگاه حرف نون ساکنه را حذف کنید و حرفبعد از آن را مشدد
نمایید.
مثال : یَکُن لَهُ .............. تبدیل میشود به ............... یَکُلَّهُ
اظهار : فقط کافیست مراحل زیر را دنبال کنید:
1- در کلمات قرآن به دنبال نون ساکنه (یا تنوین) بگردید
2-به حرف بعد از آن نگاه کنید، اگر یکی از حروف حلقی
(همزه،ها،حاء،خاء،عین،غین) بود،نون ساکنه را باید به صراحت و
وضوح تلفظ کرد.
مثال : اَنعَــمــتَ ............... کُفُوَاً اَحَد
قلقله : در هر جا حروف قطب جد (ق،ط،ب،ج،د) را ساکن دیدید برای
تلفظصحیح تر آنها یک سوم حرکت کسره را به آنها بدهید.
مثال : نَعبُد .... اَحَد .... صَمَد .... یولَد
همت شما ستودنی است ، به جهت اینکه خواهان تصحیح قرائت
نماز خود شده اید، اما حداقلهدف ما از این آموزش تصحیح خواندن
نماز بود، ان شاء الله بتوانید با تلاش خود تمام قرآنکریم را(که به
نحوی برایمان واجب نیز هست) به طرز صحیح قرائت کنید.
آخرین گام از آموش قرآن را پیش رو داریم،امید است مفید فایده همه
دوستان عزیز قرار بگیرد.
وقف :
وقف در اصطلاح تجوید یعنی سکوت قاری در انتهای کلمه ای و تجدید
نفس برای ادامه قرائت.
شیوه های وقف:
وقف را میتوان به دو صورت انجام داد:
1-وقف ابدال: (تبدیل کردن آخر کلمه)
2-وقف اسکان: (ساکن کردن آخر کلمه)
وقف ابدال :
اگر آخر کلمه ای که میخواهید بر آن وقف کنید، تنوین نصب (ــًـ) باشد،
همراه با تجدید نفس وتوقف باید آن را به الف مدی (ــَـ ا) تبدیل کنید.
مثال : پنج آیه اول سوره عادیات
ضَبحاً ـ ـ ـ در وقف می شود ـ ـ ـ ضَبحآ
قَدحاً ـ ـ ـ در وقف می شود ـ ـ ـ قَدحآ
اگر آخر کلمه ای که میخواهید بر آن وقف کنید، تاء مونث ( ة ) باشد،
همراه تجدید نفس وتوقف باید آنرا به ها ساکن ( ه ) تبدیل کنید.
مثال : همه آیات سوره هُمَزَه به جز آیات دوم و سوم
لُمَزَةٍ ـ ـ ـ در وقف می شود ـ ـ ـ لُمَزَه
مُؤصَدَةٌ ـ ـ ـ در وقف می شود ـ ـ ـ مُؤصَدَه
به غیر از موارد ابدال، اگر آخر کلمه ای که می خواهید بر آن وقف
کنید، تنوین رفع، تنوین جر،فتحه ، کسره و ضمّه ( ــٌـ ــٍـ ــَـ ــِـ ــُـ )
باشد، همراه با تجدید نفس و توقف باید آنها را به ساکنتبدیل کنید.
مثال : سوره حمد
العالمینَ ـ ـ ـ در وقف می شود ـ ـ ـ العالمین
الرحیمِ ـ ـ ـ در وقف می شود ـ ـ ـ الرحیم
وقف به حرکت و وصل به سکون
نکته : بر اساس فتوای برخی از مراجع وقف به حرکت و وصل به
سکون موجب بطلان نمازمی شود.
وقف به حرکت یعنی اینکه شما همراه با توقف و تجدید نفس بر کلمه
ای، حرکت آخر آن را نیزبگویید.
*الحمدُ لله رَبّ العالمینَ (وقف با حرکت فتحه) الرَّحمن الرحیم
وصل به سکون یعنی اینکه شما بدون توقف و تجدید نفس بر کلمه
ای، قواعد ابدال و اسکانرا جاری کنید.
*الحمدُلله رَبّ العالمین (وصل بدون حرکت فتحه) الرَّحمن الرحیم
پایان
التماس دعا
منبع: گروه قرآنی هیئت راهیان نور نسیم شهر
*احکام و آداب قرائت قرآن کریم*
خواندن قرآن دارای احکام و آداب فراوان است که در زیر به برخی از آنها اشاره می کنیم:
1- احترام گذاشتن به قرآن وبرگه های آن لازم و واجب است.
2- بدون وضو یا طهارت نباید دست یا دیگر اعضاء بدن را به نوشته های قرآن
برسانیم.
3- اگر قرآن به زبان فارسی یا زبانی دیگر ترجمه شده باشد، تماس دست یا
عضوی دیگر با آن – بدون وضو یا طهارت – اشکال ندارد و جایز است. (البته
اگر در ترجمه قرآن نام خدا، پیغمبران، امامان یا حضرت فاطمه «س» وجود
داشته باشد نیز نباید دست یا دیگر اعضاء بدون وضو یا طهارت با آن تماس
یابد.)
4- چهار آیه در سوره های سجده/آیه15 ، فصّلت/آیه37 ، نجم/آیه62 ،
علق/آیه19 ، آیه سجده می باشد، در قرآن کنار این آیات عبارت (سجده
واجبه) نوشته شده است، هر گاه انسان این آیات را بخواند یا به آنها گوش
فرا دهد واجب است فوراً سجده بجای آورد، اگر کسی این کار را فراموش کند
باید هر لحظه که آن را به یاد آورد سجده نماید.
5- برای خواندن قرآن لباس پاکیزه بپوشیم، وضو بگیریم، مسواک بزنیم، عطر
خوش استفاده نماییم و رو به قبله بنشینیم.
6- هنگام خواندن قرآن پاهایمان را دراز ننماییم وپشت خود را به جایی تکیه
ندهیم.
7- در حال خواندن قرآن تنها به قرآن و معانی آن توجه کنیم و حضور قلب
داشته باشیم. (یعنی یاد خدا و عظمت و بزرگی او را در ذهن تقویت نماییم).
8- در آیات قرآن تفکّر و تدبّر نماییم و طوری قرآن بخوانیم که گویی با خدا
سخن می گوییم و خدا نیز با ما سخن می گوید.
9- پیش از خواندن قرآن صلوات فرستاده و دعا بخوانیم، بخصوص دعاهایی که
پیشوایان معصوم (ع) به ما آموخته اند.
10- پیش از خواندن سوره های آخر این کتاب – به جز سوره مبارکه حمد-
الله اکبر بگوییم.
11-پیش از خواندن قرآن اول بگوییم: اعوذ بالله من الشیطان الرجیم (از
شیطان رانده شده به خدا پناه میبرم) سپس بگوییم: بسم الله الرحمن
الرحیم
12- هنگام خواندن قرآن به کلمات و آیات آن نگاه کنیم، حتی اگر آنها را حفظ
باشیم.
13- کلمات قرآن را نه به تندی نه با فاصله زیاد بخوانیم، بلکه آنها را شمرده
شمرده قرائت کنیم.
14- بکوشیم تا قرآن را درست یاد بگیریم و درست بخوانیم.
15- سعی کنیم در حد توان، قرآن را با صدای زیبا و نیکو بخوانیم.
16-بکوشیم علاوه بر خواندن قرآن معانی ومفاهیم آن را نیز بیاموزیم.
17- هر مقدار که در توان داریم آیات و سوره های قرآن را بطور صحیح حفظ
نماییم.
18- بسیار قرآن بخوانیم و به دستورات آن عمل کنیم، بکوشیم هر روز حداقل
چند آیه قرآن بخوانیم.
19-هنگامی که صدای قرآن به گوشمان می رسد، سکوت نماییم و به آیات
قرآن گوش فرا دهیم، و از خوردن و آشامیدن بپرهیزیم.
20- در خانه یک قرآن داشته باشیم و همیشه همان را بخوانیم.
21-هنگام خواندن قرآن، آن را در جایی بلندتر از زمین (مانند رحل) قرار دهیم
یا با دستهایمان آن را بگیریم.
22- قرآن را با کمال ادب و تواضع بخوانیم، از آغاز تا پایان قرائت از خندیدن یا
سخن گفتن با دیگران بپرهیزیم.
23-قرآن را در جاهای مناسب (مانند خانه ،مسجد ،حرم،...) بخوانیم و از
خواندن قرآن در جاهای نامناسب (مانند محل رفت وآمد مردم و...) بپرهیزیم.
24-هنگام قرائت قرآن اگر به نام پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم)
رسیدیم ، صلوات بفرستیم.
25- قرآن را با صدای رسا بخوانیم، البته طوری که دیگران آزرده نشوند.
26- اگر می توانیم قرآن را با لحن و لهجه عربی بخوانیم.
27-قرآن را پاکیزه و تمیز نگاه داشته و آن را در جلد و جای مناسب قرار دهیم.
28-هر گاه به آیات مربوط به بهشت رسیدیم خوشحال شده و رفتن به
بهشت را از خداوند متعال درخواست نماییم، و هنگامی که به آیات مربوط به
جهنم رسیدیم ناراحت شده به خدا پناه ببریم.
29-در پایان قرائت قرآن بگوییم - صَدَقَ اَللهُ العَلِیُّ العَظیمُ- راست و درست
گفت خداوند بلند مرتبه بزرگ.
30-پس از قرائت قرآن دعا بخوانیم (بخصوص دعاهایی که پیشوایان معصوم به
ما آموخته اند)
التماس دعا
گروه آموزشی وپژوهشی موسسه قرآنی صاحب الزمان (عج)
منبع: آموزش قرآن مجید/ عبدالرحیم موگهی.
شروع نماز
تکبيرة الاحرام
"نماز" با گفتن "الله اکبر" آغاز مي شود، گفتن "الله اکبر" در آغاز نماز به معناي جدايي از غير خدا و پيوستن به اوست.
اعلام بزرگي پروردگار و دوري جستن از تمام قدرتهاي دروغين است.
با اين تکبير به حريم نماز وارد مي شويم و برخي کارها بر ما حرام مي شود.
هنگامي که نماز را شروع مي کنيم بايد متوجه باشيم که چه نمازي را مي خوانيم؛ مثلا نماز ظهر است يا عصر و آن را تنها براي اطاعت فرمان خداوند بجا آوريم که اين همان "نيت" است و از اجزاي اصلي نماز به شمار مي آيد.
از آغاز تا پايان نماز بايد از اين کارها که نماز را باطل مي کند بپرهيزيم:
1- خوردن و آشاميدن.
2- روي از قبله برگرداندن.
3- سخن گفتن.
4- خنديدن.
5- گريستن.
6- بهم زدن صورت نماز. مثل راه رفتن.
7- کم يا زياد کردن اجزاي اصلي نماز؛ مانند رکوع.
هنگام گفتن "الله اکبر" مستحب است، دستها را تا مقابل گوشها بالا ببريم.
قرائت
پس از گفتن "الله اکبر" سوره حمد را مي خوانيم:
بسم الله الرحمن الرحيم
(الْحَمْدُ للّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ الرَّحْمـنِ الرَّحِيمِ مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ إِيَّاكَ نَعْبُدُ وإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ اهدِنَــــا الصِّرَاطَالمُستَقِيمَ صِرَاطَ الَّذِينَ أَنعَمتَ عَلَيهِمْ غَيرِ المَغضُوبِ عَلَيهِمْ وَلاَ الضَّالِّينَ)
قرائت
پس از سوره حمد، يک سوره ديگر از قرآن را مي خوانيم به عنوان نمونه، مي توان سوره توحيد را خواند:
سوره توحيد
بسم الله الرحمن الرحيم
(قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ اللَّهُ الصَّمَدُ لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ وَلَمْ يَكُن لَّهُ كُفُوًا أَحَدٌ )
پسرها و مردان بايد نماز صبح و مغرب و عشا، حمد و سوره را (در رکعت اول و دوم) بلند بخوانند ولي دخترها وبانوان، اگر نا محرم صداي آنان را نشنوند مي توانند بلند بخوانند و در نماز ظهر عصر همه بايد حمد وسوره را آهسته بخوانند.
انسان بايد نماز را ياد بگيرد که غلط نخواند و کسي که اصلا نمي تواند صحيح آن را ياد بگيرد، بايد هر طور که مي تواند بخواند و بهتر آن است که نماز را به جماعت بجا آورد.
رکوع
پس از تمام شدن حمد وسوره سر به رکوع خم مي کنيم و دستها را به زانوها مي گذاريم و مي گوييم:
"سبحان ربي العظيم وبحمده"
و يا مي گوييم: "سبحان الله، سبحان الله، سبحان الله"
سجده
سپس سر از رکوع برداشته (مي ايستيم) و آنگاه به سجده مي رويم و هفت عضو بدن؛ يعني پيشاني، کف دو دست، سر زانوها و نوک انگشتان بزرگ پا را بر زمين گذاشته و مي گوييم:
"سبحان ربي الاعلي وبحمده"
يا "سبحان الله" را سه مرتبه تکرار مي کنيم.
در سجده نماز، بايد پيشاني را روي خاک يا سنگ يا چيزهاي ديگري از زمين بگذاريم.
سجده بر چيزهايي که از زمين مي رويد و براي خوراک و پوشاک انسان مصرف نمي شود نيز صحيح است.
مهر نماز که بيشتر در بين ما معمول است، در حقيقت قطعه خاک پاکيزه اي است که نمازگزار همراه خود دارد تا براي سجده، پيشاني را روي آن بگذارد.
سجده دوم
پس از سجده اول ، مي نشينيم و بار ديگر به سجده رفته و سجده دوم را مانند سجده اول بجا مي آوريم.
با تمام شدن سجده دوم، يک رکعت نماز به پايان مي رسد؛ يعني تا بدينجا، رکعت اول نماز را خوانده ايم، بنابراين بطور خلاصه، رکعت اول نماز عبارت است از:
1- تکبيره الاحرام (گفتن "الله اکبر" در آغاز نماز).
2- قرائت (خواندن حمد و سوره).
3- رکوع و ذکر آن.
4- دو سجده و ذکر آنها.
رکعت دوم
پس از تمام شدن رکعت اول نماز، بدون آن که صورت نماز به هم بخورد و يا فاصله اي ايجاد شود، از جا برخاسته، بار ديگر مي ايستيم و حمد و سوره را به همان ترتيبي که در رکعت اول نماز گفته شد، مي خوانيم.
قنوت
در رکعت دوم نمازهاي روزانه، بعد از تمام شدن حمد و سوره و قبل از رکوع، مستحب است، دستها را روبروي صورت گرفته ودعايي بخوانيم؛ اين عمل را "قنوت" گويند.
در قنوت مي توان اين دعا را خواند:
"ربنا آتنا في الدنيا حسنة وفي الاخرة حسن وقنا عذاب النار"
پيامبر خدا (ص) فرمود: "کسي که قنوت نمازش طولاني تر باشد، حسابرسي او در روز قيامت راحت تر است".
پس از قنوت، رکوع وسجده ها را مانند رکعت اول بجا مي آوريم.
تشهد
در رکعت دوم هر نماز، پس از تمام شدن سجده دوم بايد در حالي که رو به قبله نشسته ايم "تشهد" بخوانيم؛
يعني بگوييم:
"اشهد ان لا اله الا الله وحده لا شريک له و اشهد ان محمدا عبده ورسوله اللهم صل علي محمد وال محمد"
سلام
تا اينجا رکعت دوم نماز هم تمام مي شود و اگر نماز دو رکعتي باشد؛ مانند نماز صبح، بعد از تشهد، با گفتن سلام، نماز را تمام مي کنيم؛ يعني مي گوييم:
السلام عليک ايها النبي ورحمة الله وبرکاته
السلام علينا وعلي عباد الله الصالحين
السلام عليکم ورحمة الله وبرکاته
اکنون نماز صبح را فرا گرفتيم و چنانچه نمازي که مي خوانيم سه رکعتي يا چهار رکعتي باشد، بايد در رکعت دوم، بعد از خواندن تشهد، بدون آن که سلام نماز را بگوييم، بايستيم و رکعت سوم نماز را بخوانيم.
رکعت سوم
رکعت سوم نماز هم مانند رکعت دوم است، با اين تفاوت که در رکعت دوم بايد با حمد و سوره بخوانيم، ولي در رکعت سوم، سوره و قنوت ندارد و فقط "حمد" را مي خوانيم و يا به جاي حمد، سه مرتبه مي گوييم:
"سُبحانَ اللهِ والحَمدُ للهِ وَلا اِلهَ الاّ اللهُ واللهُ اکبرُ"
پس اگز نماز مغرب مي خوانيم، بايد بعد از سجده دوم (در رکعت سوم) تشهد بخوانيم وبا سلام، نماز را پايان دهيم.
رکعت چهارم
اگر نمازي که مي خوانيم چهار رکعتي باشد؛ يعني: نماز ظهر يا عصر يا عشا؛ پس از سجده ها (در رکعت سوم) بدون آن که تشهد يا سلام را بخوانيم، مي ايستيم و رکعت چهارم را مانند رکعت سوم انجام مي دهيم و در پايان نماز؛ يعني پس از سجده دوم مي نشينيم و تشهد و سلام را مي خوانيم و نماز را تمام مي کنيم.
خلاصه نماز
اکنون که چگونگي نمازهاي روزانه بيان شد، ياد آوري اين نکته لازم است که؛ آنچه در نماز خوانده مي شود و ياد گرفتن آنها لازم است، تنها بيست جمله مي باشد، پس يادگيري نماز را دشوار ندانيم، و اين دستور زندگي ساز اسلام را کوچک نشماريم بلکه با چند ساعت صرف و چند مرتبه تکرار اين جملات، به آساني مي توان نماز را فراگرفت. براي توجه بيشتر، با حذف جمله هاي تکراري، بيست جمله واجب نماز را ياد آور مي شويم:
1- "اللهُ اَکبَر"
2- بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمـَنِ الرَّحِيمِ
3- الْحَمْدُ للّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ
4- الرَّحْمـنِ الرَّحِيمِ
5- مَـالِكِ يَوْمِ الدِّينِ
6- إِيَّاكَ نَعْبُدُ وإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ
7- اهدِنَــــا الصِّرَاطَ المُستَقِيمَ
8- صِرَاطَ الَّذِينَ أَنعَمتَ عَلَيهِمْ
9- غَيرِ المَغضُوبِ عَلَيهِمْ وَلاَ الضَّالِّينَ
10-قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ
11- اللَّهُ الصَّمَدُ
12- لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ
13- وَلَمْ يَكُن لَّهُ كُفُوًا أَحَدٌ
14- سُبحانَ ربٌي العظيمِ وَبحمدهِ
15- سُبحانَ ربٌي الاعلي وَبحمدهِ
16- اشهَدُ اَن لا اِلهَ الا اللهُ وَحدهُ لا شريکَ لَهُ
17- واشهدُ انٌ محمداً عبدُهُ ورَسُولُهُ
18- اللهُمٌ صَلٌ علي محمٌَدٍ والِ مُحمٌد
19- سُبحانَ اللهِ والحَمدُ للهِ وَلا اِلهَ الاّ اللهُ واللهُ اکبرُ
20- السٌلامُ عَليکُم ورحمة اللهِ وبرکاتُهُ
ترجمه نماز
احکام نماز
1- اگر نمازگزار پيش از آنکه به مقدار رکوع خم شود و بدنش آرام گيرد عمداً ذکر رکوع را بگويد، نمازش باطل است.
2- اگر پيش از تمام شدن ذکر واجب، عمداً سر از رکوع بردارد نمازش باطل است.
3- واجب است نمازگزار بعد از رکوع بطور کامل بايستد و سپس به سجده برود و چنانچه عمداً بطور کامل نايستد نمازش باطل است.
4- اگر کسي پيش از آنکه پيشاني اش به زمين برسد و آرام گيرد، عمداً ذکر سجده را بگويد، نمازش باطل است و چنانچه از روي فراموشي باشد بايد دو باره در حال آرام بودن، ذکر را بگويد.
5- نمازگزار بايد بعد از تمام شدن ذکر سجده اول بنشيند تا بدن آرام گيرد و دو باره به سجده رود.
6- اگر نمازگزار پيش از تمام شدن ذکر، عمداً سر از سجده بردارد نمازش باطل است.
7- بهتر است در نماز بر خاک قبر امام حسين (ع) سجده کنيم که يادآور جهاد و شهادت برترين انسانها، در راه مکتب اسلام است و اين عمل، هر روز به ما درس ايثار وفداکاري مي دهد.
8- سجده براي غير خدا حرام است؛ چرا که سجده حالت بندگي انسان است و عبادت و بندگي تنها در پيشگاه پروردگار و به دستور او صحيح است.
برخي از مستحبات نماز
1- پس از تمام شدن قرائت و قبل از رکوع، مستحب است "الله اکبر" بگوييم.
2- بعد از برخاستن از رکوع، مستحب است "الله اکبر" بگوييم و بهتر است اين جمله را هم بگوييم: "سمع الله لمن حمده".
3- قبل از سجده ها و بعد از آنها، مستحب است "الله اکبر" بگوييم.
4- بين دو سجده مستحب است بگوييم:
"استغفر الله ربي واتوب اليه"
5- در پايان هر رکعت و هنگام برخاستن براي رکعت بعد، مستحب است بگوييم: "بحول الله وقوته اقوم واقعد".
تعقيب نماز
تعقيب نماز، ادامه دادن حالت عبادت است بعد از نماز.
مستحب است انسان، بعد از نماز، مقداري مشغول گفتن ذکر و خواندن دعا و قرآن شود ولازم نيست دعاها را به عربي بخواند و از بهترين تعقيبها، براي همه نمازها، تسبيحات معروفي است که پيامبر اکرم (ص) به دختر گراميش حضرت زهرا (ع) آموخت و به "تسبيحات حضرت زهرا" معروف است، و آن عبارت است از:
الله اکبر...............................34 مرتبه
الحمد لله..............................33 مرتبه
سبحان الله...........................33 مرتبه
ونيز مستحب است، سجده شکر بجا آوريم؛ يعني به قصد شکر نعمتهاي پروردگار، به سجده رفته وصد مرتبه يا سه مرتبه و يا يک مرتبه بگوييم: "شکراً لله".
نماز جماعت
يکي از مراسم پرشگوه و با عظمت اسلامي، "نماز جماعت" است.
نماز جماعت تجلي وحدت مسلمانان و تشکل آنان در هر صبح و شام است. در روايات اسلامي براي شرکت در نماز جماعت، ثواب بسياري شمرده شده است، تا جايي که اگر تعداد نمازگزاران، بيش از ده نفر باشد، ثواب آن قابل شمارش نيست. در احکام اسلامي نيز به مسائل بسياري بر مي خوريم که حکايت از اهميت بسيار زياد نماز جماعت دارد و در اينجا به برخي از آنها اشاره مي کنيم:
1- شرکت در نماز جماعت براي همه کس مستحب است، به خصوص براي همسايه مسجد.
2- سزاوار نيست که انسان بدون عذر نماز جماعت را ترک کند.
3- شرکت نکردن در نماز جماعت، از روي بي اعتنايي جايز نيست.
4- مستحب است، انسان، صبر کند که نماز را به جماعت بخواند.
5- نماز جماعت، از نماز اول وقت، که به تنهايي خوانده مي شود برتر است، هرچند نماز جماعت اول وقت خوانده نشود.
6- نماز جماعتي که مختصر خوانده مي شود، از نماز طولاني که به جماعت نيست، بهتر است.
7- وقتي که جماعت برپا مي شود، کسي که نمازش را به تنهايي خوانده مستحب است دو باره به جماعت بخواند.
با توجه به مسائلي که بيان شد، به اهميت نماز جماعت پي مي بريم. پس بکوشيم تا از اجتماع هر روز مسلمانان جدا نمانيم و از ثواب بسيار زياد آن محروم نشويم.
احکام نماز جماعت
1- در نماز جماعت، يک نفر با تقوا که نماز را بطور صحيح مي خواند، به عنوان امام جماعت، پيشاپيش جمعيت ايستاده و قبل از ديگران نماز را شروع کرده و ديگران در نماز از او پيروي مي کنند.
2- کمترين افراد براي تشکيل نماز جماعت، دو نفر مي باشد که يک نفر "امام جماعت" و ديگري "مأموم" است.
3- در رکعت اول و دوم نماز، وقتي که امام جماعت حمد وسوره را مي خواند. بر ديگران لازم نيست، حمد و سوره را بخوانند بلکه به قرائت امام گوش فرا مي دهند ولي بقيه اعمال نماز را بايد انجام دهند.
4- مأموم نبايد پيش از امام، نماز را شروع کند و کارهاي نماز مانند رکوع وسجده را هم نبايد جلوتر از او انجام دهد.
5- مأموم نبايد جلوتر از امام جماعت باشد، بلکه کمي عقب تر مي ايستد.
6- فاصله بين امام و مأموم وصف ها نبايد زياد باشد.
7- اگر براي نماز جماعت، اذان و اقامه گفته باشند، بر مأموم، خواندن آنها مستحب نيست.
نماز جمعه
يکي از نمازهايي که بايد به جماعت خوانده شود و به تنهايي نمي توان خواند، نماز بسيار با عظمت جمعه است.
نماز جمعه زيباترين گردهمايي هفتگي مسلمانان و عالي ترين عبادت سياسي هر هفته خداپرستان است.
در اين نماز، امام جمعه نمازگزاران را به تقوا و پاکدامني توصيه مي کند و آنها را با مسائل سياسي و اقتصادي جهان اسلام آگاه مي سازد.
حضرت امام خميني (قدس سره) در باره اهميت اين اجتماع باشکوه، چنين نگاشته اند:
"نماز جمعه و دو خطبه آن، از مراسم بزرگ مسلمانان است؛ مانند مراسم حج. وافسوس که مسلمانان از وظايف مهم سياسي – اسلامي خود در اين مراسم غفلت کرده اند. اسلام با تمام امورش، دين سياست است و اين مطلب براي هر کس که آگاهي کمي از احکام حکومتي، سياسي، اجتماعي واقتصادي اسلام داشته باشد آشکار است و هرکس گمان کند که دين از سياست جداست فردناداني است که نه اسلام را شناخته و نه سياست را".
احکام نماز جمعه
1- نماز جمعه دو رکعت است (مانند نماز صبح) و دو قنوت مستحبي دارد؛ يکي در رکعت اول، قبل از رکوع و ديگري در رکعت دوم، پس از رکوع.
2- نماز جمعه، اول ظهر روز جمعه و به جاي نماز ظهر خوانده مي شود.
3- خواندن دو خطبه، توسط امام جمعه، قبل از نماز، واجب است.
4- وقتي که امام جمعه، خطبه هاي نماز جمعه را مي خواند، بر شرکت کنندگان واجب است، به خطبه ها گوش دهند، و سخن گفتن به هنگام ايراد خطبه ها مکروه است، بلکه اگر به سبب سخن گفتن، نتواند به خطبه ها گوش دهد، سکوت لازم است. همچنين هنگام ايراد خطبه ها، خواندن نماز مستحبي يا کتاب و روزنامه و انجام دادن کارهايي که مانع گوش دادن به خطبه ها است، خلاف است.
5- اگر کسي به خطبه اول يا هر دو خطبه نرسد، بازهم، شرکت در نماز جمعه فضيلت دارد و جايگزين نماز ظهر مي شود.
نماز مسافر
1- انسان بايد در سفر، نمازهاي چهار رکعتي را دو رکعت (شکسته) بخواند، به شرط آنکه مسافرتش از هشت فرسخ که حدود 45 کيلومتر است کمتر نباشد.
2- اگر مسافر از جايي که نمازش تمام است، مثل وطن حد اقل، چهار فرسخ مي رود و چهار فرسخ برمي گردد، نمازش در اين سفر هم شکسته است.
3- اگر انسان به جايي سفر کند و بخواهد در آن جا ده روز يا بيشتر بماند بايد نماز را تمام بخواند و چنانچه کمتر از ده روز مي ماند نمازش در آنجا شکسته است ولي در بين راه هنگام رفتن يابرگشتن از سفر، نماز را بايد شکسته بخواند.
4- در وطن بايد نماز را تمام بخواند، هر چند کمتر از ده روز در آنجا بماند مثلا از مسافرتي برگشته وچند روزي در وطن مي ماند و دو باره به مسافرت مي رود.
5- وطن، شهر يا روستايي است که انسان براي زندگي هميشگي خود اختيار کرده است، خواه در آنجا به دنيا آمده باشد و وطن پدر و مادرش باشد، يا خودش آنجا را براي زندگي اختيار کرده است.
6- اگر انسان به جايي سفر کند ونداند در آنجا ده روز مي ماند يا نه، اگر با همين حال سي روز در آنجا بماند، پس از سي روز بايد نماز را تمام بخواند.
نماز آيات
وقتي خورشيد يا ماه بگيرد يا زلزله اي رخ دهد، بر خدا پرستان است که به خداي خود پناه آورده، دو رکعت "نماز آيات" بجا آورند. گزاردن چنين نمازي کنايه از اين است که اينگونه حوادث نشانه هايي از قدرت الهي و نظم و حساب دقيق عالم طبيعي است.
خواندن اين نماز، انسان را از خُرافات و خيال هاي بيهوده باز مي دارد و متوجه آفريدگار هستي مي نمايد و همچنين سبب فرونشستن ترس و دلهره وآرامش دل ها مي شود.
چگونگي نماز آيات
نماز آيات دو رکعت است و در هر رکعت پنج رکوع دارد و قبل از هر رکوع حمد و سوره خوانده مي شود و يا سوره اي را پنج قسمت کرده و قسمت اول را قبل از رکوع اول، بعد از حمد مي خوانيم وبه رکوع مي رويم، سپس از رکوع برخاسته و بدون خواندن حمد قسمت دوم آن سوره را مي خوانيم و به رکوع مي رويم، پس از رکوع قسمت سوم آن را مي خوانيم و باز به رکوع مي رويم سپس مي ايستيم و همچنين تا رکوع پنجم و سپس به سجده مي رويم و رکعت دوم را هم به همين ترتيب بجا مي آوريم.
اکنون به عنوان نمونه، نماز آيات را به شکل کوتاه آن با تقسيم سوره "اخلاص" بيان مي کنيم:
- با گفتن "الله اکبر" نماز را شروع مي کنيم.
- بعد از تکبير، سوره حمد را مي خوانيم و پس از حمد "بسم الله الرحمن الرحيم" را مي گوييم.
- سپس به رکوع مي رويم (در تمام رکوع ها بايد ذکر رکوع گفته شود).
- از رکوع سر بر مي داريم و بدون آنکه سوره حمد را بخوانيم، مي گوييم: "قل هو الله احد".
- بعد به رکوع دوم مي رويم.
- پس از رکوع دوم مي خوانيم: "الله الصمد".
- باز به رکوع مي رويم.
- پس از رکوع سوم مي خوانيم: "لم يلد ولم يولد".
- باز به رکوع رفته، پس از رکوع چهارم مي خوانيم:
"ولم يکن له کفواً احد".
- سپس رکوع پنجم را بجا آورده، سر از رکوع برداشته و به سجده مي رويم.
- پس از سجده دوم، يک رکعت ديگر، مانند رکعت اول بجا مي آوريم و با تشهد و سلام، نماز را تمام مي کنيم.
قنوت نماز آيات
در نماز آيات هم خواندن قنوت مستحب است و زمان آن، در رکعت دوم، بعد از تمام شدن سوره، قبل از رکوع پنجم، است.
نماز بر ميت
هرگاه مسلماني، از دنيا برود، پس از انجام غسل و کفن، بايد بر او نماز بخوانند، اين نماز ممکن است توسط يک نفر خوانده شود و يا افرادي آن را به جماعت بخوانند.
چگونگي نماز ميت
ميت را بايد روبروي نمازگزار طوري قرار دهند که وقتي براي نماز رو به قبله مي ايستد، سر ميت طرف راست نمازگزار باشد.
اين نماز رکوع و سجده وتشهد و سلام ندارد و تنها، پنج تکبير و چند ذکر و دعاست. بدين ترتيب که نمازگزار با نيت و گفتن "الله اکبر" نماز را شروع مي کند.
سپس مي گويد:
"اشهدُ ان لا اله الا اللهُ وان محمداً رسول الله"
بعد از آن، تکبير دوم را مي گويد و بعد مي خواند:
"اللهم صل علي محمد وال محمد"
وبعد از تکبير سوم بايد بگويد:
"اللهم اغفر للمؤمنين والمؤمنات"
وبعد از تکبير چهارم مي گويد:
"اللهم اغفر لهذا الميت"
وبعد تکبير پنجم را بگويد و با گفتن تکبير پنجم، نماز هم تمام مي شود.
نماز ميت اگر به همين مقدار خوانده شود، کافي است، گرچه بهتر است دعاها وذکرهاي مفصل آن خوانده شود.
نمازهاي مستحبي
چنانکه گذشت، نمازهاي مستحبي بسيار است و در اين نوشته نمي گنجد، ولي از آنجا که عاشقان مايلند در اوقات فراغت، به مستحبات بپردازند، برخي از آنها را مي آوريم: ناگفته نماند که به نماز مستحبي "نافله" نيز مي گويند.
نافله هاي روزانه
نافله نماز صبح: دو رکعت پيش از نماز صبح.
نافله نماز ظهر: هشت رکعت (چهار رکعت نماز دو رکعتي) پيش از نماز ظهر.
نافله نماز عصر: هشت رکعت، پيش از نماز عصر.
نافله نماز مغرب: چهار رکعت، بعد از نماز مغرب.
نافله نماز عشا: دو رکعت بعد از عشا (نشسته خوانده مي شود).
در بين اين نمازها، نافله نماز صبح و نافله نماز عشا ثواب بيشتري دارد و سفارش زيادتري نسبت به آنها شده است.
نماز شب
نماز شب يازده رکعت است که از نيمه شب تا اذان صبح خوانده مي شود و ثواب بسيار دارد، بدين ترتيب:
هشت رکعت (چهار نماز دو رکعتي) به نيت نافله شب.
دو رکعت به نيت نماز شفع.
يک رکعت به نيت نماز وتر.
نماز غفيله
يکي ديگر از نمازهاي مستحبي، نماز غفيله است که بين نماز مغرب و عشا خوانده مي شود
دوستان عزیز لطفا نظر بدبد تا با استقبال شما عزیزان روحیه بگیریم
نظر یادت نره....